పయనించే సూర్యుడు న్యూస్ : పశ్చిమాసియా సంక్షోభంపై నరేంద్ర మోదీ, మసౌద్ పెజెష్కియన్ ఫోన్లో చర్చించారు, హోర్ముజ్ నౌకాయాన స్వేచ్ఛ, శాంతి, దౌత్య పరిష్కారాలపై భారత్ దృష్టి పెట్టింది పశ్చిమాసియాలో ఇటీవల చోటుచేసుకున్న ఇరాన్–ఇజ్రాయెల్–అమెరికా ఘర్షణల అనంతర పరిణామాలపై భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మంగళవారం ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసౌద్ పెజెష్కియన్తో టెలిఫోన్ ద్వారా కీలకంగా మాట్లాడారు. ఈ సంభాషణలో ప్రాంతీయ పరిస్థితులు, భవిష్యత్ చర్యలు, శాంతి స్థాపనకు అవసరమైన చర్యలపై ఇరువురు నేతలు విస్తృతంగా చర్చించారు. ఘర్షణల అనంతరం ఏర్పడిన తాజా పరిస్థితుల గురించి అధ్యక్షుడు పెజెష్కియన్ ప్రధాని మోదీకి వివరించినట్లు సమాచారం. ఈ సందర్భంగా ప్రధాని మోదీ ఇటీవల కుదిరిన అవగాహనను స్వాగతిస్తూ, అన్ని వివాదాస్పద అంశాలకు సంభాషణ, దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారానే పరిష్కారం కనుగొనాలని భారత్ ఎప్పటినుంచో చెబుతున్న విధానాన్ని మరోసారి స్పష్టం చేశారు. పశ్చిమాసియాలో శాశ్వత శాంతి, స్థిరత్వం నెలకొనేందుకు అన్ని దేశాలు నిరంతర ప్రయత్నాలు కొనసాగించాలని ఆయన సూచించారు. అంతేకాకుండా ప్రపంచ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిలో నౌకాయాన స్వేచ్ఛను కాపాడాల్సిన అవసరాన్ని ప్రధాని మోదీ ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. భారతదేశంతో పాటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సముద్ర రవాణా వ్యవస్థకు ఈ మార్గం అత్యంత కీలకమైనదని, అక్కడ అంతరాయం ఏర్పడకుండా చూడడం అత్యవసరమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఇటీవలి ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ భారత్, ఇరాన్తో ఉన్న దౌత్య సంబంధాలను నిరంతరం కొనసాగిస్తోందని ఈ సంభాషణ మరోసారి స్పష్టం చేసింది. ఉన్నతస్థాయి రాజకీయ నాయకుల భేటీలు, బహుళపాక్షిక వేదికలు, వ్యూహాత్మక చర్చల ద్వారా ఇరు దేశాల మధ్య సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్నాయి. ఇదే సమయంలో, ఘర్షణల సమయంలో అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ దాడిలో మరణించిన ఇరాన్ అత్యున్నత మత నాయకుడు అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ అంత్యక్రియలకు హాజరుకావాలని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి ఇరాన్ ప్రభుత్వం అధికారిక ఆహ్వానం పంపింది. ఈ కార్యక్రమానికి భారత్ తరఫున బీహార్ గవర్నర్ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ (రిటైర్డ్) సయ్యద్ అతా హస్నైన్, విదేశాంగ శాఖ సహాయ మంత్రి పవిత్ర మార్గెరిటా హాజరుకానున్నారు. ఇరాన్ అధికారులు వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం జూలై 4న స్థానిక కాలమానం ప్రకారం ఉదయం 6 గంటలకు టెహ్రాన్లోని ఇమామ్ ఖొమేనీ గ్రాండ్ ప్రార్థనా మైదానంలో ప్రజల సందర్శనకు అవకాశం కల్పించనున్నారు. అదే రోజు అధికారిక వీడ్కోలు కార్యక్రమం కూడా ప్రారంభం కానుంది. పశ్చిమాసియా సంక్షోభ సమయంలో భారత్, ఇరాన్తో దౌత్యపరమైన సంబంధాలను అన్ని స్థాయిల్లో కొనసాగించింది. ఘర్షణల సమయంలో ప్రధాని మోదీ రెండు సార్లు అధ్యక్షుడు పెజెష్కియన్తో మాట్లాడి ప్రాంతీయ పరిస్థితులు, శాంతి, స్థిరత్వం, ఉద్రిక్తతల నివారణపై చర్చించారు. విదేశాంగ మంత్రి డాక్టర్ ఎస్. జైశంకర్ కూడా ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీతో ఐదుసార్లకుపైగా మాట్లాడారు. ఈ చర్చల్లో ప్రాంతీయ పరిణామాలు, ఇరాన్లో ఉన్న భారతీయుల భద్రత, ఉద్రిక్తతలు తగ్గించే చర్యలు ప్రధాన అంశాలుగా నిలిచాయి. బ్రిక్స్ విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలో పాల్గొనేందుకు అబ్బాస్ అరాఘ్చీ భారత్కు వచ్చి ప్రధాని మోదీని కలవడంతో పాటు జైశంకర్తో ద్వైపాక్షిక చర్చలు నిర్వహించారు. అలాగే ఇరాన్ ఉప విదేశాంగ మంత్రి డాక్టర్ సయీద్ ఖతీబ్జాదెహ్ న్యూఢిల్లీ వేదికగా జరిగిన రైసీనా డైలాగ్లో పాల్గొని ప్రసంగించారు. భారత్ ఆతిథ్యం ఇచ్చిన బ్రిక్స్ జాతీయ భద్రతా సలహాదారుల సమావేశానికి ఇరాన్ సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ సీనియర్ ప్రతినిధిని పంపించింది. ఈ సందర్భంగా భారత జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ దోవల్తో ప్రాంతీయ భద్రత, వ్యూహాత్మక అంశాలపై ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరిగాయి. ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ బ్రిక్స్ ఇంధన మంత్రుల సమావేశం వంటి బహుళపాక్షిక కార్యక్రమాల్లో కూడా ఇరాన్ పాల్గొనడం ద్వారా ఇరు దేశాల సహకారం కొనసాగింది. అదేవిధంగా ఇరాన్ నౌకాదళానికి చెందిన IRIS Lavan నౌకలోని అవసరం లేని సిబ్బందిని స్వదేశాలకు తరలించేందుకు భారత్ మానవతా సహాయం అందించింది. అలాగే భారత విదేశాంగ కార్యదర్శి న్యూఢిల్లీలోని ఇరాన్ రాయబార కార్యాలయాన్ని సందర్శించి సంతాప పుస్తకంలో సంతకం చేసి ఘర్షణల్లో ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారిపట్ల భారతదేశం సానుభూతిని వ్యక్తం చేశారు. మొత్తంగా పశ్చిమాసియా సంక్షోభం మొత్తం కాలంలో ప్రధాని స్థాయి చర్చల నుంచి మంత్రుల సమావేశాలు, బ్రిక్స్ వేదికల సహకారం, వ్యూహాత్మక సంప్రదింపులు, మానవతా సహాయం వరకు అన్ని స్థాయిల్లో ఇరాన్తో సంబంధాలను కొనసాగించిన భారత్, శాంతి, స్థిరత్వం, దౌత్యపరమైన పరిష్కారానికే తమ ప్రాధాన్యత అని మరోసారి స్పష్టం చేసింది.
